👨‍⚕️ ỨNG DỤNG KỸ THUẬT TIM PHỔI NHÂN TẠO VA-ECMO TRONG ĐIỀU TRỊ VIÊM CƠ TIM CẤP BIẾN CHỨNG SỐC TIM NẶNG: BÁO CÁO CA LÂM SÀNG ĐẦU TIÊN TẠI BVĐK KHU VỰC MIỀN NÚI PHÍA BẮC QUẢNG NAM

❤️ Viêm cơ tim cấp biến chứng sốc tim là một trong những bệnh lý có tỷ lệ tử vong cực cao (trên 80%) nếu chỉ điều trị nội khoa bảo tồn. Kỹ thuật trao đổi oxy qua màng ngoài cơ thể phương thức tĩnh mạch - động mạch (VA-ECMO) là phương pháp điều trị có hiệu quả nhất cho bệnh nhân. Bệnh viện Đa khoa Khu vực miền núi phía Bắc Quảng Nam nắm bắt kịp thời và triển khai vào đầu năm 2026 để cứu chữa bệnh nhân.

👨‍⚕️Tình trạng bệnh nhân lúc nhập viện: 

 🕠 Ngày 06 tháng 01 năm 2026 Khoa Hồi sức tích cực chống độc có tiếp nhận bệnh nhân nam, 39 tuổi, tiền sử khỏe mạnh, nhập viện trong tình trạng lơ mơ tím tái, vã mồ hôi, đau ngực, ho khạc đờm bọt hồng, khó thở dữ dội vật vã, mạch nhanh 120 l/p, huyết áp 50/30 mmHg, tay chân lạnh, phổi ran ẩm 2 phế trường phổi.

Cận lâm sàng:

o Điện tâm đồ (ECG): Nhịp nhanh xoang, ST chênh xuống lan tỏa.

o Siêu âm tim tại giường (POCUS): Phân suất tống máu thất trái (LVEF) giảm nặng (30%), giảm động toàn bộ các thành cơ tim, buồng tim giãn nhẹ.

o Xét nghiệm: Troponin T/I, pro BNP tăng rất cao; Toan chuyển hóa nặng (pH = 6.9, Lactate > 30 mmol/L).

       👉Bệnh nhân được chẩn đoán là Viêm cơ tim cấp biến chứng sốc tim nặng, bệnh nhân nhanh chóng rơi vào tình trạng Sốc tim kháng trị (Refractory Cardiogenic Shock). Mặc dù đã được hỗ trợ thông khí nhân tạo xâm lấn và duy trì đồng thời 03 loại thuốc vận mạch/tăng co bóp cơ tim liều cao (Adrenaline, Noradrenaline, và Dobutamine), tình trạng tưới máu mô vẫn không cải thiện, thiểu niệu và toan chuyển hóa tiến triển. Bệnh nhân được hội chẩn viện khẩn cấp quyết định thiết lập hệ thống VA-ECMO (Veno-Arterial ECMO) để hỗ trợ tuần hoàn hệ thống và nghỉ ngơi cơ tim kết hợp lọc máu liên tục (CRRT).

• Tiếp cận mạch máu: Sử dụng kỹ thuật Seldinger đặt Cannula tĩnh mạch đùi (lấy máu ra) và Cannula động mạch đùi (trả máu về) dưới hướng dẫn của siêu âm.

• Thông số vận hành: Lưu lượng (Flow) khởi đầu được duy trì từ 3.0 - 4.0 L/phút để đảm bảo chỉ số tim (Cardiac Index) và áp lực tưới máu trung bình.

• Quản lý đông máu: Duy trì ACT (Activated Clotting Time) trong khoảng 160-180 giây bằng Heparin không phân đoạn tiêu chuẩn.

• Hỗ trợ thông khí: Áp dụng chiến lược "thông khí bảo vệ phổi" (Lung rest setting) với thể tích khí lưu thông thấp để tránh tổn thương phổi thứ phát.

• Lọc máu liên tục CRRT

• Sau 24-48 giờ: Tình trạng toan chuyển hóa dần được kiểm soát, Lactate máu giảm về mức bình thường. Áp lực vận mạch bắt đầu giảm liều dần.

• Sau 96 giờ (04 ngày):

o Siêu âm tim kiểm tra cho thấy LVEF phục hồi đáng kể (> 40%).

o Thực hiện quy trình cai ECMO (Weaning) thành công.

o Rút Cannula mạch máu, cầm máu bằng dụng cụ khâu mạch chuyên dụng.

• Giai đoạn sau ECMO: Bệnh nhân tỉnh táo hoàn toàn, chức năng thận phục hồi, không để lại di chứng thần kinh, ngưng toàn bộ vận mạch và rút nội khí quản sau đó 24 giờ.

• Bệnh nhân được dự kiến ra viện trong vài ngày sắp đến.

      👨‍⚕️ThS. BSCKII. Lê minh Dũng, Trưởng khoa HSTC-CĐ, Phó Giám đốc Bệnh viện cho biết “Viêm cơ tim cấp biến chứng sốc tim là một trong những bệnh lý có tỷ lệ tử vong rất cao, thành công của ca bệnh nhân bệnh này kết hợp nhiều yếu tố đó là quyết định đặt ECMO sớm khi bệnh nhân chưa có tổn thương đa cơ quan không hồi phục là yếu tố then chốt quyết định tỷ lệ sống sót. Cân bằng cung - cầu oxy VA-ECMO giúp giảm tải hoàn toàn cho thất trái, giúp cơ tim bị viêm có thời gian hồi phục cấu trúc và chức năng mà không bị quá tải bởi các thuốc tăng co bóp liều cao (vốn làm tăng tiêu thụ oxy cơ tim). Và đặc biệt quan trọng là sự phối hợp đa chuyên khoa giữa hồi sức cấp cứu (ICU), ngoại mạch máu, can thiệp tim mạch và chăm sóc hậu phẫu đóng vai trò quyết định”.

     👨‍⚕️TTƯT BSCKII Nguyễn Thống Nhất – Giám đốc Bệnh viện chia sẻ “Bệnh viện Đa khoa Khu vực miền núi phía Bắc Quảng Nam là bệnh viện hạng I, có nhiệm vụ chăm sóc sức khỏe cho nhân dân miền núi và trung du phía Bắc tỉnh Quảng Nam (cũ) nay là TP Đà Nẵng. Mục tiêu lớn nhất của Ban Giám đốc là đưa các kỹ thuật chuyên sâu, hiện đại nhất về tận cơ sở để người dân địa phương, đặc biệt là đồng bào vùng sâu vùng xa, được thụ hưởng nền y tế chất lượng cao mà không phải chuyển tuyến xa xôi, tốn kém và mất đi 'thời gian vàng' cứu sống mạng người. Thành công của ca VA-ECMO đầu tiên tại một bệnh viện cho thấy sự phát triển vượt bậc về kỹ thuật hồi sức chuyên sâu tại tuyến cơ sở là một minh chứng sống động cho quyết tâm đổi mới và nâng cao chất lượng khám chữa bệnh của chúng tôi. Đây là tiền đề để triển khai rộng rãi kỹ thuật này trong điều trị sốc tim do nhồi máu cơ tim cấp, viêm cơ tim hoặc các bệnh lý tim mạch nặng khác tại địa phương. Chúng tôi xác định ECMO là kỹ thuật 'mũi nhọn' trong hồi sức tích cực. Bệnh viện sẽ tiếp tục ưu tiên nguồn lực, đầu tư thêm trang thiết bị và đẩy mạnh đào tạo chuyên sâu để đưa Bệnh viện Đa khoa Khu vực miền núi phía Bắc Quảng Nam trở thành địa chỉ tin cậy, là 'thành trì' vững chắc bảo vệ sức khỏe cho bà con nhân dân khu vực”.